Indeks pojęć – Architektura sieci teleinformatycznych

Indeks pojęć

Wybrane pojęcia, skróty i koncepcje z kursu Architektura sieci teleinformatycznych

Zestawienie najważniejszych terminów pojawiających się w materiałach dydaktycznych serii AST. Każde pojęcie opatrzono linkiem do odpowiedniego slajdu w prezentacji.

Spis części

Część 1 · Część 2 · Część 3 · Część 4 · Część 5

Część 1: Wprowadzenie do architektur sieci

Access Layer (warstwa dostępu)

Adresacja IP – strategia hierarchiczna

Agregacja tras (route summarization)

Architektura sieci – definicja

Architektura hybrydowa (on-prem + cloud)

Architektura sieci kampusowej (Campus)

Architektura WAN

ASIC (układy w Core Layer)

Autonomous System (AS)

AWS / Azure – chmura publiczna

Backbone (szkielet sieci)

Budżet (CapEx, OpEx) w projektowaniu

BGP (Border Gateway Protocol)

CapEx (Capital Expenditure)

Chmura hybrydowa

Cisco Packet Tracer

Change Management

Klient-Serwer (model)

Collapsed Core (model dwuwarstwowy)

Convergence (zbieżność routingu)

Core Layer (warstwa rdzenia)

Data Center – architektura Spine-Leaf

Defense in Depth (obrona głęboka)

Distribution Layer (warstwa dystrybucji)

DMZ (Demilitarized Zone)

Dokumentacja logiczna / fizyczna

ExpressRoute (Azure)

FHRP (First Hop Redundancy Protocol)

Full Mesh (topologia pełnej siatki)

GLBP (Gateway Load Balancing Protocol)

High Availability (HA)

HSRP (Hot Standby Router Protocol)

Hub-and-Spoke (topologia WAN)

Podejście hybrydowe (hierarchia + rozproszenie)

IGP vs EGP (protokoły routingu)

IPAM (IP Address Management)

Izolacja problemów (model hierarchiczny)

Jitter (w sieci WAN)

L2 switch / L3 router / L7 Firewall

Latency (w sieci WAN)

Layer 3 Switch (przełącznik warstwy 3)

Leaf (warstwa liścia w Spine-Leaf)

Load Balancer (równoważenie obciążenia)

L3 switch (routing między VLAN)

Konwergentny ruch (głos, dane, wideo)

Mesh (topologia siatki)

Model hierarchiczny – koncepcja

Model rozproszony – koncepcja

Modularność (skalowalność pozioma)

NAT (Network Address Translation)

NetBox (DCIM/IPAM)

OpEx (Operational Expenditure)

OSI / TCP/IP – modele referencyjne

OSPF (Open Shortest Path First)

Partial Mesh (częściowa siatka)

Peer-to-Peer (P2P) – sieć rozproszona

Polityki bezpieczeństwa

PoE (Power over Ethernet)

Przewidywalna wydajność (hierarchia)

Redundancja – eliminacja SPOF

RFC 1918 (adresy prywatne)

Roaming (sieć kampusowa)

ROI (zwrot z inwestycji)

Routing statyczny

SDN (Software Defined Networking)

Skalowanie pionowe / poziome

Sieć rozproszona (architektura)

Shared Responsibility Model (chmura)

SolarWinds (NMS)

Spine (warstwa grzbietu w Spine-Leaf)

Spine-Leaf (architektura Data Center)

SPOF (Single Point of Failure)

STP (Spanning Tree Protocol)

Technologiczny dług (tech debt)

Trójwarstwowy model hierarchiczny – wyzwania

Uptime (czas sprawności)

Uplink (łącze w górę)

QoS (kształtowanie ruchu)

VLAN – segmentacja

VLAN – ograniczenia sieci płaskich

VRRP (Virtual Router Redundancy Protocol)

Wirtualizacja (Data Center)

Wąskie gardła (bottlenecks)

Światłowody (sieć kampusowa)

Wire-speed (Core Layer)

802.1X (uwierzytelnianie)

Część 2: Skalowalność sieci – VLAN i integracja Ethernetu

ARP – rozgłoszenia w sieci

10BASE-T / Fast Ethernet / Gigabit Ethernet

Auto-negotiation (negocjacja łącza)

Access Port (port dostępowy)

ACL – filtrowanie między VLAN-ami

10GBASE-T, 40 Gbps, 100 Gbps

Agregacja łączy (EtherChannel / LACP)

Allowed VLAN (lista dozwolonych VLAN)

Broadcast / domena rozgłoszeniowa

Cat 5e / Cat 6 / Cat 6A (okablowanie)

CoS (Class of Service) – 802.1Q

Cisco Packet Tracer – symulacja VLAN

DAI (Dynamic ARP Inspection)

DHCP Snooping Binding Table

DHCP – rozgłoszenia

Duplex Mismatch (niedopasowanie dupleksu)

Encapsulation dot1Q (Router-on-a-Stick)

GNS3 – emulator sieci

CRC (błędy ramek)

Full-Duplex / Half-Duplex

IEEE 802.3ad (LACP)

IEEE 802.1Q (tagowanie VLAN)

IEEE 802.1D (STP)

IEEE 802.1w (RSTP)

IEEE 802.1s (MST)

ISO/IEC 11801 (okablowanie strukturalne)

IP Source Guard

IOS – konfiguracja Cisco

Konfiguracja VLAN w Cisco IOS

LACP (Link Aggregation Control Protocol)

Layer 3 Switch (L3 Switch)

Management VLAN (VLAN zarządzający)

MST (Multiple Spanning Tree)

NetFlow / sFlow – monitoring VLAN

OM3 / OM4 / OS2 (światłowód)

Pętla (loop) – problem w L2

Projektowanie segmentacji – przykład organizacji

Private VLAN (PVLAN)

PRTG / Zabbix / LibreNMS – monitoring

PVST+ (Per-VLAN STP)

Root Bridge (STP)

Router-on-a-Stick (routing między VLAN)

Routing między VLAN-ami

RSTP (Rapid STP)

Skalowalność sieci – definicja

SNMP – monitoring urządzeń

Syslog – logowanie zdarzeń

Trusted / Untrusted (DHCP Snooping)

Burza rozgłoszeniowa (broadcast storm)

VLAN ID (0–4095)

VLAN – logiczny podział sieci

Voice VLAN (VLAN dla telefonii)

VTP (VLAN Trunking Protocol)

PoE (zasilanie telefonów IP)

Packet Tracer – projektowanie sieci

DSCP EF (oznaczanie ruchu VoIP)

SVI (Switch Virtual Interface)

Trunk (łącze trunk)

ip routing (L3 Switch)

Subinterfaces (Router-on-a-Stick)

Część 3: Bezpieczeństwo w architekturach – firewalle, VPN, szyfrowanie

AAA (Authentication, Authorization, Accounting)

AES (Advanced Encryption Standard)

ACL – reguły firewalla

AES, RSA, VPN, IPsec, TLS, PKI – podsumowanie

Ataki pasywne / aktywne

AH (Authentication Header – IPsec)

Audyt bezpieczeństwa / pentest

BCP / DR (Business Continuity / Disaster Recovery)

CA (Certificate Authority – PKI)

Certyfikat cyfrowy (X.509)

Cipher Suite – TLS

CIA Triad (poufność, integralność, dostępność)

Cisco ASA / Palo Alto / FortiGate

Cloudflare / Akamai (DDoS protection)

DDoS – atak odmowy usługi

DMZ – strefa zdemilitaryzowana

Funkcje skrótu (SHA-256, MD5)

Forward Secrecy (DHE, ECDHE)

EAPOL (EAP over LAN – 802.1X)

EAP-TLS (uwierzytelnianie certyfikatami)

ESP (Encapsulating Security Payload – IPsec)

Firewall – pierwsza linia obrony

Filtr pakietów (Packet Filter)

NGFW (Next-Generation Firewall)

HMAC (Hash-based Message Authentication Code)

IDS / IPS (Intrusion Detection / Prevention)

IKE (Internet Key Exchange – IPsec)

IKEv2 – VPN Site-to-Site

IPsec (Internet Protocol Security)

IPS – detekcja sygnatur i anomalii

NAT / PAT (translacja adresów)

MFA (Multi-Factor Authentication)

MITM (Man-in-the-Middle)

Mikrosegmentacja (Zero Trust)

Projektowanie reguł ACL

Nessus / OpenVAS / Qualys (skanowanie)

Nmap / Metasploit

OpenVPN / WireGuard

pfSense (firewall stanowy)

SIEM (Security Information and Event Management)

SYN Flood – atak DoS

RADIUS / TACACS+ (AAA)

Rate limiting (ograniczanie przepływu)

RSA / ECC (kryptografia asymetryczna)

RTO / RPO (BCP/DR)

Shadowed rules / Zombie rules (ACL)

Split Tunneling / Full Tunneling (VPN)

Sniffing (podsłuch sieciowy)

Spoofing (podszywanie się)

Remote Access VPN

Site-to-Site VPN (IPsec)

Stateful Firewall (firewall stanowy)

SSH vs Telnet – bezpieczne zarządzanie

Scrubbing center (czyszczenie ruchu DDoS)

Szyfrowanie symetryczne (AES)

TLS Handshake (Transport Layer Security)

Zero Trust / Least Privilege

802.1X (Port-Based Access Control)

Złośliwe oprogramowanie (malware)

Część 4: Integracja WLAN z architekturą sieciową

Access Point (AP) – budowa i rola

ACI (Adjacent Channel Interference)

802.11b/g/n/ac/ax/be – standardy Wi-Fi

802.11r – Fast BSS Transition (roaming)

802.11k – Neighbor Report

802.11v – BSS Transition Management

802.11w – Protected Management Frames

802.11s – Wireless Mesh

802.1X Enterprise (WLAN)

Band Steering (kierowanie na 5 GHz)

Beamforming (kształtowanie wiązki)

MIMO / MU-MIMO / SU-MIMO

BSS Coloring (802.11ax)

CAPWAP – protokół AP↔WLC

Captive Portal (portal przechwytujący)

Cell Planning / Cell Sizing (planowanie komórek)

Cisco Catalyst Center / Aruba Central

CCI (Co-Channel Interference)

Deauthentication attack

Ekahau Site Survey / iBwave

EDCA – Enhanced Distributed Channel Access

Evil Twin / Rogue AP

Fat AP (autonomiczny punkt dostępu)

Fast BSS Transition (802.11r)

FlexConnect (Cisco)

Guest Network (sieć dla gości)

Heat map (mapa cieplna RF)

Industrial WLAN / SCADA / MQTT

IoT VLAN – urządzenia bezprzewodowe

ISM – pasma 2.4/5/6 GHz

Ekahau Sidekick / Wireshark (troubleshooting)

Lightweight AP (thin AP)

Mesh Wi-Fi (802.11s)

OFDMA / Resource Units (802.11ax)

OPC UA – komunikacja przemysłowa

PoE – IEEE 802.3af/at/bt

PMF (Protected Management Frames)

PMKID attack (hashcat)

PSK (Pre-Shared Key – WPA2/WPA3)

RF planning – planowanie pokrycia

Roaming – mechanizm i wyzwania

RRM (Radio Resource Management)

RSSI – siła sygnału (-70 dBm)

RTLS (Real-Time Location System)

SAE (Simultaneous Authentication of Equals – WPA3)

NAC (Network Access Control – ISE, ClearPass)

Sticky client (lepki klient)

SSID – identyfikacja sieci Wi-Fi

Cloud-managed WLAN (Meraki, UniFi)

TWT (Target Wake Time – 802.11ax)

VLAN kwarantanny (posture assessment)

WIDS (Wireless Intrusion Detection System)

WMM (Wi-Fi Multimedia – 802.11e)

WPA2 / WPA3 (Enterprise/Personal)

WPA3 Enterprise / EAP-TLS / Active Directory

WLC (Wireless LAN Controller)

Retry rate (>10% – problem)

Część 5: Analiza i optymalizacja wydajności sieci

ADC (Application Delivery Controller)

AES-NI (sprzętowe szyfrowanie VPN)

AQM (Active Queue Management)

AIOps – sztuczna inteligencja w sieci

Asymetryczny routing – problem

Bandwidth / Throughput / Goodput

Baseline (wydajnościowy punkt odniesienia)

BBR (congestion control – Google)

Bottleneck (wąskie gardło)

Broadcast storm (burza rozgłoszeniowa)

CDN (Content Delivery Network)

CoS / DSCP – QoS marking

CRC – błędy warstwy fizycznej

Cloudflare / Akamai (CDN)

Congestion Window (TCP)

Global Synchronization (TCP)

DPDK (Data Plane Development Kit)

DPI (Deep Packet Inspection)

Duplex Mismatch – problem wydajności

Wireshark / tcpdump – analiza pakietów

ECMP (Equal-Cost Multi-Path)

Error Counters (liczniki błędów)

EtherChannel / LACP – optymalizacja L2

GNS3 / EVE-NG / CML – laboratoria wirtualne

Fragmentacja IP – problem wydajności

iperf3 – generator ruchu

IP SLA – pomiar jakości usług

Jitter Buffer (bufor odtwarzania)

Jumbo Frames (9000B)

KPI – Key Performance Indicators

Latency – opóźnienie end-to-end

Load Balancer (Round Robin, Least Connections)

Microbursts (mikroskoki ruchu)

MOS (Mean Opinion Score – VoIP)

MTU (1500) / PMTUD

MTR (MyTraceRoute)

NetFlow / IPFIX – monitoring ruchu

NFV (Network Functions Virtualization)

NMS (Network Management System)

Opóźnienie propagacji / transmisji / kolejkowania

Over-engineering (błąd w optymalizacji)

Overhead (narzut protokołów)

Packet Loss (strata pakietów)

Ping / ICMP – podstawowa diagnostyka

Priority Queuing (PQ) / CBWFQ

Traffic Policing / Traffic Shaping

QoS – Quality of Service

RED / WRED (Random Early Detection)

Route Summarization – agregacja tras

RTT (Round Trip Time)

SACK (Selective Acknowledgment – TCP)

SDN / SD-WAN – optymalizacja dynamiczna

SNMP – monitorowanie urządzeń

SR-IOV (Single Root I/O Virtualization)

SSL Offloading (odciążenie szyfrowania)

Storm Control (kontrola burz L2)

Tail Drop – odrzucanie na końcu kolejki

TCP Window Scaling – optymalizacja TCP

Traceroute – śledzenie trasy

WireGuard – nowoczesny VPN w optymalizacji

Split Tunneling – optymalizacja VPN

Utylizacja łącza (link utilization)

VLAN Segmentation – optymalizacja L2

VoIP – wymagania QoS

WAN Optimization (SMB/CIFS)

Window Scaling – TCP

Wireshark / iperf3 / SNMP – kluczowe narzędzia